Bardakçı: Türkiye 2. Dünya savaşında 22 bin asker kaybetti

Ikinci Dünya Savaşında taraf olmayan Türkiye’nin savaş boyunca 22 bin 663 asker kaybettiği ortaya çıktı.

Tarihçi ve yazar Murat Bardakçı, Habertürk gazetesindeki köşesinde ikinci dünya savaşının başlamasının 80. yıl dönümü münasebetiyle bir yazı kaleme alarak savaş şartlarının ağırlığına dikkat çekti.

Türkiye’nin savaşın tarafı olmamasına rağmen 6 yıl içerisinde ihmal ve bakımsızlıktan 22 binden fazla kayıp verdiğini belirten Bardakçı, Ismet İnönü’ye yönelik “savaşa girseydik 12 adaları hatta Batı Trakya’yı ele geçirebilirdik” şeklindeki eleştirilerin cahilane olduğunu ifade ederek, savaşa girilmeden yaşanan kayıplar, savaş esnasında tam bi felakete neden olabileceğini belirtti.

Bardakçı’nın yazısının tamamı ise şöyle:

Bugün tarihin en kanlı savaşının, 75 ile 85 milyon arasında asker ve sivilin can verdiği İkinci Dünya Harbi’nin patlamasının tam sekseninci yıldönümü…

1939 ile 1945 arasında boyunca dünyayı kana ve ateşe bulayıp ıztırabın her çeşidine garkeden savaşta hayatlarını kaybedenlerin sayısının o zamanki dünya nüfusunun yüzde üçünü teşkil ettiğini bilmem işitmiş miydiniz?

Burada, İkinci Dünya Savaşı hakkında artık kolayca ulaşılabilecek kaynaklarda verilen ayrıntılara girmeyecek, iştirak etmememize rağmen savaş senelerinde uğradığımız can kaybını yazacağım…

1951’de yapılan resmî açıklamaya göre, İkinci Dünya Savaşı senelerinde 22 bin 663 askerimiz can vermişti, bu sayı Türk Silâhlı Kuvvetleri’nin o senelerdeki mevcudunun binde 6,15’i idi ve can kayıpları hakkındaki resmî açıklama Meclis’te yaşanan bir tartışmanın ardından yapılmıştı…

“100 BİN KAYIP” İDDİASI

Büyük Millet Meclisi’nin 24 Ocak 1951’deki oturumunda Kore’ye gönderilen Türk Tugayı hakkında konuşan Demokrat Parti’nin Afyon Milletvekili Ali İhsan Sabis ortaya abartılı bir iddia attı ve “İkinci Dünya Harbi esnasında seferber edilmiş olan birliklerimizde bakımsızlık ve ihmal yüzünden ölen askerlerimizin sayısı, muharebe etmediğimiz halde 100 bine yakındır” dedi.

Birinci Dünya Savaşı ile İstiklâl Harbi’nin meşhur paşalarından olan Ali İhsan Sabis’in bu sözleri hem iktidar, hem de muhalefet milletvekillerini hayli şaşırttı ve CHP’nin yine eski bir subay olan Kars Milletvekili Hüsamettin Tugaç bu konuda bir soru önergesi verdi. Tugaç, Millî Savunma Bakanı Hulûsi Köymen’in cevaplandırmasını istediği önergesinde Ali İhsan Paşa’nın iddiasının doğru olup olmadığını soruyor ve “Şayet doğru değil ise, hakiki miktarı açıklayın” diyordu.

Millî Savunma Bakanı Hulûsi Köymen, Tugaç’ın önergesine Meclis’in 6 Nisan 1951’deki oturumunda cevap verdi ve İkinci Dünya Savaşı’nın patladığı 1939’un son dört ayı ile sona erdiği 1945’in ilk beş ayı arasında geçen 5 sene 9 ay 7 gün içerisinde toplam 22 bin 663 askerimizi kaybettiğimizi açıkladı. Kara, hava ve deniz birliklerimizdeki can veren subay, gedikli, er ve öğrencilerin adedi olan bu sayı yıllık sağlık raporlarından çıkartılmıştı ve Hulûsi Köymen kayıpların yıllara göre dağılımını da vermişti.

Tugaç’ın soru önergesi ile Köymen’in ayrıntılı cevabının tam metinleri Büyük Millet Meclisi’nin 6 Nisan 1951’deki toplantısının burada görüntüsüne yer verdiğim zabıtta yeraldığı için savaş boyunca hangi sene kaç asker kaybettiğimizi tekrar yazmaya gerek görmedim. Merak etiğiniz takdirde zabtın görüntüsüne bakar ve Millî Savunma Bakanı Hulûsi Köymen’in açıklamasında yeralan ayrıntıları öğrenebilirsiniz…

Türkiye’de bugün “İsmet Paşa korkaklık etti, şayet savaşa girse idik 12 Ada’yı alırdık, Musul’a tekrar sahip olurduk, hattâ Batı Trakya’yı bile elde edebilirdik” diyen hayalperestler ve bu boş hayallere çok daha daha fazla safdilin dalması için çaba gösterip duranlar var…

O senelerin fakir ama aklıbaşında Türkiyesi takip ettiği tarafsızlık politikası sayesinde yüzbinlerce, belki de milyonlarca vatandaşının can vermesinin önüne geçmiş, taraflardan birinin savaşın ardından “kurtarıcı” rolüne soyunup muhtemel bir işgale kalkışmasına da mâni olmuş fakat sınırlarını bekleyen evlâdlarından 22 bin 663’ünü soğuk, gıdasızlık ve hastalık yüzünden kaybetmiş!

Ya bir de girse idik başımıza Allah göstermesin, kimbilir neler gelirdi; onu hayal edin!

6 Nisan 1951 tarihli Türkiye Büyük Millet Meclisi Tutanak Dergisi’nde Millî Savunma Bakanı Hulûsi Köymen’in Kars Milletvekili Hüsamettin Tugaç’ın soru önergesine verdiği cevap.


Meclis’te İkinci Dünya Savaşı senelerinde can veren askerlerimizle ilgili olarak yapılan açıklama, o günlerin gazetelerinde geniş şekilde yeralmıştı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.