100 yıl önce çocukların gelecek tahminleri

1904 yılının çocukları 1919 yılında ya da daha da ileri bir tarihte mesela 2019 yılına dair tahminleri ne olabilir? Gelecekte gökyüzünü kaplayan oldukça gösterişli uçaklar, herkesin kullanabildiği arabalar ve hatta temizlik robotlarının olduğu harikulade evler. İşin eğlenceli yanı, bazı çocukların 1919’da Mars’a seyahat edileceğini düşünmüş olmaları.

Evet, 1919.

Journal Junior

Yirminci yüzyılın başında yerel bir gazete olan Minneapolis Journal, çocuk okuyucuları için haftasonları yayımlanan ”Journal Junior” adlı ekte, çocuklardan gelen hikayeler ve şiirler paylaşılıyordu.

Yazımızı konu olan Journal Junior’ın bir sayısı

8 Ekim 1904 yılında yayımlanan ”Journal Junior”, yukarıda değindiğim geleceğe dair tahminlerin yapıldığı ek olduğu bundan sonraki bölümde sık sık atıfta bulunacağım.

Bazı çocukların 1919 yılı tahminleri, 2019 yılına göre daha radikal ve bu da oldukça şaşırtıcı bir durum. Ancak 20. yüzyılın başında gerçekleşen bazı olaylar, çocukların neden yakın tarihe yönelik tahminlerinin radikalliğini bir nebze açıklıyor.

Örneğin 1919 yılında Mars’a seyahat etmenin olanak dahilinde olacağı öngörüsünde bulunan çocuk, muhtemelen çok kısa bir süre önce Wright kardeşlerin ilk başarılı uçuşlarını gerçekleştirdiklerinden haberdardı. İnsanın mekanik bir araçla havalanması fikrinin bile ne derece etkili bir tetikleyici olacağı aşikar. Günümüzde bile uçak görüp hayallere dalan ve birkaç yıl sonra ne gibi değişikliklerin olacağını tahmin etmeye yönelik kafa yoran nice insan var.

Geleceğe dair hep olumlu tahayyüler içerisinde bulunmanın zamanın ruhunun yansıması olduğunu bir kez daha yineleyelim. Çok değil 10 yıl sonra, 1914 yılında 20 milyon insanın öleceği bir savaşı ya da 1918’de 80 ila 100 milyon arasında insanın ölümüne neden olacak İspanyol gribine ihtimal vermemelerini kimse beklemiyordur.

Dolayısıyla ”Journal Junior”a gönderilen yazıların çoğu uçmak, başka bir gezegene gitmek (Jules Verne unutmayalım) ve robotlardan oluşmakta.

Çocukların Geleceğe Dair Tahminleri

Yedinci sınıf öğrencisi Gertie Bleecher‘ın gelecek tahmini görkemli evler ve evlerin temizliğini yapan çok fonksiyonlu robotlarla ilgili;

Birgün ”1919 yılında bu ülkeyi nasıl görmek isterdim?” diye haykırdım kendi kendime. ”Peki” diyerek aniden ortaya çıkan garip adam, ”Beni takip et” dedi. Nedenini bilmiyordum ama onu takip ettim. Bir süre sonra gökyüzüne açılan bir tavan arasına geldik ve 1919 yılına yolculuğumuz da başlamış oldu.

Onbeş merdiven çıktık. Çıktığımız merdivenler 366 adımlık olan dört, sekiz ve oniki dışındakiler 365 adımdan oluşuyorlardı. Onbeşinci merdivene geldiğimizde küçük adam beni yalnız bıraktı. Bir müddet ne yapmam gerektiğini düşündüm o esnada bir ev gördüm ve en mantıklı hareketin gidip nereye gitmem gerektiğini sormak olduğuna karar verdim. İlerledim ve kapıya vurdum. Hizmetçi kapıya vurmama cevap verdi ve beni içeriye, hanımını beklemem için davet etti. Erken bir saatti ve sabah işinin elektrik yardımıyla tamamlandığını gördüm. Bulaşıkların takırtısını duydum. Neler olduğunu öğrenmek için mutfağa yöneldim. Mutfağa girdiğimde bir makinenin bulaşıkları yıkadığını ve kuruladığını gördüm. Süpürge yukarıya kalkıyor ve iniyor, böylelikle toz temizlenmiş oluyor. Köşedeki dikiş makinesi kimsenin yardımı olmadan yırtık parçaları dikiyordu. Daha sonra evin hanımı geldi ve ona şunu sordum ”Otele gitmek için nerede araba bulabilirim?” Kapıya doğru yöneldi ve bana ”Burada karayolu ve havayolu var. Eğer acelen varsa ikincisini tercih etmeni tavsiye ederim” dedi. Bana işaret ettiği yere baktım. Sıralı halde dizilmiş nesnelerin yere düştüğünü gördüm. Gördüklerim karşısında şaşırdığım için merdivenlerden tökezleyerek düştüm ve yıkanmayı bekleyen bulaşıkların beni beklediği 1904 yılına geri dönmüş oldum.

Otomatik süpürge makinesi ”Süpürge yukarıya kalkıyor ve iniyor, böylelikle toz temizlenmiş oluyor.” Fantastik! Aslında söz konusu makinenin bir öncülü mevcut, 1900 yılına ait kartpostalda Gertie’nin tanımına uyan bir makine dikkat çekiyor.

1900 yılına ait bir Fransız kartpostalında yer alan otomatik süpürge makinesi

Çocuğun yukarıdaki kartpostalı gördüğünü iddia etmiyorum. Ancak ev hizmetlerine yardımcı olacak robot fikrinin 20. yüzyılda düşünülen bir konsept olduğunu da kabul etmek gerekir.

Demirlemiş Bir Uçak

Beth Baxter, Margaret Fuller okulunun altıncı sınıf öğrencisi. Geleceğe dair detaylı tahminleri 1919 yılında geçiyor. 


408 Waldorf Sokağı, New York, 13 Temmuz, 1919 — Sevgili M.: Sana bu hafa ne yaptığımı anlatacağım. Dün masamda yazı yazarken balkonda bir ses duydum. Dışarı koştum ve bir de ne göreyim; 3 arkadaşımın uçaklarından indiklerini gördüm. Bana, onlarla bir tur atıp atamayacğımı sordular. Kabul ettim ve arabaya bindik. Papa’nın Loonia binasının yirmi sekizinci katta bulunan ofisine, görkemli tiyatroya, halk kütüphanesine ve daha birçok yere gittik. Onlara, çaya kalmaları teklifinde bulundum, memnuniyetle kabul ettiler. İçeri gitmemizin daha iyi olacağını düşündük ve uçağı demirleyerek içeriye gittik. Anneme arkadaşlarımın çaya kalacağını söyledi. O da, o halde kumanyacıya kablosuz telegraf ile biraz dondurma ve kek getirmesini isteyeceğini söyledi. Siparişlerimiz on dakika içerisinde hava basınçlı dağıtım tüpleriyle bize ulaştı. Çay içtikten sonra arkadaşlarım evlerine gitti.

Beth’in Papa’nın ofisini ziyaret ettiği hava taşıtı zeplinden hallice olmalı

Beth’in geleceği, görüldüğü gibi keklerle ve onları yiyenlerle dolu…

Sihirli Değneklerin Eğemenliği

Reinhard Huelner, Franklin okulunun yedinci sınıf öğrencisi, su geçirmez arabalar ve hava taşıtlarıyla suyun altında keşfettikleri birçok harika canlıdnın olduğu bir gelecekten bahsediyor.

Oh! Eğer 2019 yılında yaşayanların muhtemelen sahip olacaklarına bugün sahip olabilseydik. Burada sokak arabaları ya da vagonları yerine hava taşıtları olurdu. Sıradan evler kadar büyük odalar… Gelecekte belki su geçirmez araçlar da olacak. Bu araçlarla suyun derinliklerinde yeni canlı türleri, kabuklular ya da gizlenmiş hazineler keşfedilebilecek. Gelecekte ayrıca yürüyen merdivenler de olabilir. Böylelikle ağır yükleri olanlar sadece bir tuşa basarak rahatlıkla istedikleri yere çıkabilecek veya inebilecekler. Okul çocukları için de düşünülecek makineler olabilir. Örneğin ayakkabıların altına yerleştirilen zıplama yastıklarıyla istenilen yere zıplayarak ulaşabilecekler. Belki de en önemli gelişme, sihirli değneklerin icat edilecek olması olacak. Bunlarla kum altına, cent de dolara çevirebilecekler.

Eğer bu zaman gelirse, benim torunlarımın, torunlarının, torunlaarının, torunlarının torunları güzel zaman geçireceklerdir.

Reinhard’ın 2019 yılında görmek istediği su geçirmez araç tarifine pek uymasa da 20. yy’da onun gibi bir gelecek hayali kuran çok sayıda kişi vardı.

Eğer su geçirmez otomobil fikrinden etkilenmediyseniz size bir istatistik vermem hayli yerinde olacak. Yukarıdaki yazıların 1904 yılında kaleme alındığı ve o tarihte ABD’de sadece 60 bin otomobil olduğunu bilmek küçük çocukların gelecek hayallerine daha ölçülü bir tepki vermenizi sağlayacaktır.

Bir Öneri

Şunu da sormak gerektiğini düşünüyorum; 1904 yılında gelecekte uçan araba, yürüyen merdiven gibi buluşların olacağını düşünen çocuklar bir tarafa, bugünün çocukları 100 yıl sonra ne gibi buluşların olacağını düşünüyorlar?

Öğrenmek için en yakınınızdaki çocuğa sorabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.