AFRİKA’NIN KEŞFİ / Afrika Boynuzu Körfez ülkelerinin kıskacı altında

Afrika boynuzu olarak bilinen Kızıl Deniz ve Hint Okyanusunun buluştuğu coğrafi bölge son dönemde başta zengin Körfez ülkeleri ve küresel güçlerinin ilgi odağı haline geldi.

Geçen ay Riyad’da gerçekleştirilen ve Afrika Boynuzu ülkelerinden Cibuti, Sudan ve Somali’nin katıldığı toplantıda, Kızıl Deniz Güvenlik İttifakı kurma yolunda önemli bir adım attılar.

Bu toplantıdan yaklaşık üç ay önce Etiyopya ve Eritre Başbakanları arasında barış anlaşması imzalanması için de Suudi Arabistan aracılık etti.

Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’da ülke tarihinin en büyük ve pahalı emlak projesi Birleşik Arap Emirlikleri tarafından geliştiriliyor.

Körfez krallıkları, Afrika Boynuzu ülkelerine sadece ekonomik yardımlar ya da kendi aralarındaki sorunları gidermeleri için yardım etmiyor. Ayrıca bölgede askeri varlık göstermek için de çaba sarf ediyorlar. 

Birleşik Arap Emirlikleri’nin halihazırda Eritre’de bir askeri üssü bulunuyor. Somali’nin sorunlu ve ayrılık fırsatı kollayan Somaliland eyaletinde de yeni bir üs inşa ediyor.

Sadece BAE değil, Suudi Arabistan da Cibuti’de bir askeri üs için kolları sıvamış durumda. 

Gıda Güvenliği

Körfezin, kendisi gibi müslüman nüfusun yoğun olduğu Afrika boynuzu ile olan ilişkileri 1990’lar boyunca sakindi. Ancak 2008 yılında küresel ekonomik kriz nedeniyle gıda fiyatlarının artması, gözleri Afrika’nın geniş ve bakir tarım alanlarına çevirmelerine neden oldu. Körfez ülkeleri, Boynuz içerisinde yer alan ülkelerden çok büyük tarım alanlarını kiraladı ya da satın alarak gıda güvenliklerini korumaya aldılar.

Körfezin 2000 ve 2017 yılları arasında 13 milyar dolar yatırım yaptığı Afrika Boynuzu’nda, en büyük payı Sudan ve Etiyopya aldı. 

Tabiî bu durumu tek taraflı bir durum olarak görmemek gerekir, çünkü maddi sıkıntılarla boğulan Afrika Boynuzu ülkeleri, Körfezin sıcak parasıyla rahat nefes alıyorlar.

Afrika Boynuzu
Afrika Boynuzu

Etiyopya’nın yeni Başbakanı Abiy Ahmed göreve geldikten sonra ilk iş olarak Birleşik Arap Emirlikleri’nden 1 milyar doları mevduat olmak üzere 3 milyar dolarlık yardım sağlamak oldu.

Sudan da geçtiğimiz Mart ayında BAE’den 1.3 milyar dolar yardım almayı başardı.

Afrika Boynuzu ve Bölgesel Mücadele

Nerdeyse özel yatırım kanallarının olmadığı Körfez ülkelerinde yapılan her yatırım devlet için dış politika hedefini sağlamlaştırmak anlamına geliyor. 

Suudi Arabistan için Afrika Boynuzu, İran ile mücadele etmesi gereken bir coğrafya olarak görülüyor. 2014 yılında Suudiler, Sudan ve Eritre’yi İran ile ilişkilerini kesmeye zorladı.

Birleşik Arap Emirlikleri  ise 2000’li yıllarda Somali’de artan korsanlık faaliyetleri ve 2015 yılında Yemen’de patlak veren savaş sonrası deniz güvenliğinin sağlanmasının hayatı önem taşıdığı fark edildi. Bunun için BAE, güvenlik ihtiyacını gidermek için Kızıl Deniz boyunca çok sayıda noktayı kontrol ederek hem Yemen’deki savaşa müdahil oluyor hem de bölgedeki etkinliğini arttırmaya çalışıyor.

Suudi ve Emirliklerin Boynuza olan ilgisi, Katar ve Türkiye gibi ülkelerin de bölgeye daha fazla önem vermelerine neden oldu. Türkiye hükümeti Somali’de askeri üs inşa ederek ve maddi yardımda bulunarak etkisini artırıyor. Ayrıca Katar’la birlikte Suudi ve Mısır’ın tepki gösterdiği Sudan’da bir limanın yenilenerek işletilmesi için Ömer Beşir liderliğindeki ülkeyele anlaştılar.

Körfez ülkelerinin mücadele ve işbirlikleri Afrika Boynuzu’na refah getirebilir. Ancak yine de özellikle Etiyopya’da tepkiye de neden oluyor. Etiyopya’lılar BAE ve Suudilerle yapılan anlaşmaların egemenlik haklarının ihlali olduğunu düşünüyorlar.

Enes Kahrıman

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: